تبلیغات
گردون - سایه خیال

گردون

سایه خیال

سه شنبه 17 آبان 1384

 
Save 20%!
Bette Davis Photo

سایه خیال این بار را میخواهم در مورد بتی دیویس چیزهایی بنویسم. البته خیلی گشتم تا عکس بتی را پیدا کردم که این هم زیاد عکس جالبی نیست. راستی دوستان اگر سایتی سراغ دارند که این عکسهای کمیاب در آن یافت میشود مرا راهنمایی کنند بسیار ممنون میشوم.

 

در دهه اول آن چه در زندگی حرفه ای بتی دیویس جلب نظر میکند برخورد او با مناسبات حرفه ای تثبیت شده در سینما بود. بازیگر زنی که نمیخواست به الگوهای متداول زن روی پرده تن بدهدو قواعد استودیوها را بپذیرد . به همین دلیل سراسر زندگی بتی سرشار از درگیری با مدیران استودیوها ،فیلمنامه نویسها و کارگردانها و بازیگران مرد مقابلش بود. او اولین بازیگر زنی بود که اساسا به جنبه ظاهری بند نشد و فارغ از زیبایی چهره ـ و اغواگری و وجوه جنسی که ویژگی اکثر بازیگران زن به شمار میرفت جلو آمد و بدل به یک ستاره شد. پیش از او ستاره شدن زن را با زیبایی مترادف میدانستند ، وبعدها هم. اما دیویس با نبوغ واستعدادش به پیش آمد و باقی ماند و یکی از طولانی ترین حضورهای بازیگران سینما روی پرده را ـ چه مرد وچه زن ـ رقم زد. اولین فیلمش را سال ۱۹۳۱ و آخرین اثرش را در ۱۹۸۹ بازی کرد. ۵۸ سال حضور مداوم در سینما و بازی در بیش از صد فیلم بلند رکورد خیره کننده ای است که کمتر کسی به آن خواهد رسید. به خصوص که در فیلمهای کارگردان هایی چون وایلر،ولمن، کورتیز، لیروی،دیترله ،ایتواک ، هیوستون ، بروکس، کاپرا بازی کرد. وطعم همه نقشها از دختران جوان احساساتی تا زن خشمگین و سر انجام پیرزن تلخ اندیشرا چشید. دیویس بیش از هر چیز به حضور زن در سینما اعتبار بخشید. در واقع او اولین بازیگر زن کلیدی عصر ناطق بود که تاثیر عمیقی بر بازیگران زن پس از خود گذاشت.او در استودیو وارنر که بیش از هر استودیویی به بازیگران مرد، عمدتا در نقشهای شخصیت خشن گنگستری ، تکیه داشت شاخص شد وبا چهره لاغر واندام کوچکش راه و رسم تند خو یانه آنها را پیش گرفت. دیویس در اولین فیلمش ، خواهر بد در ۱۹۳۱ نقش خواهر خوب بی دست وپا بازی کرد اما چند سال بعد آن قدر تند شده بود که در جیمی آقا منش دستش را روی جیمز کاگنی بزرگ بلند کندیا در خوارز سر پل میونی داد بکشد.اعتراض ها و نقهای دائمی اش او را تافته جدا بافته می ساخت. بازیگر زنی که برخلاف راه ورسم کلیشه های زنانه ، صفات انسانی را رزمجویانه یافت وبا عصبیت مفرط، زخمهای عمیق وتمایلات سرکوفته ،قالب حرکت کارگردان هایش را شکل داد.فیلمسازانی بسیار به مدد حضور دیویس به درامی در خور آثارشان دست یافتند .دیویس در آثارش همه مصائب و مرارت ها رادوره کرد:تنهایی در پیر دختر ، بی خانمانی در نگهبان راین یا مرگ تدریجی در پیروزی تاریک.....همه اصرار بر جوان ماندن داشتند و او بر خلاف جهت آب شنا میکرد. و به پیر شدن اصرار میورزید. دیویس بارها جوانی زود گذر را برابر روزهای سالمندی دوره کرد. نقش ملکه الیزابت ۶۰ ساله در زندگی خصوصی الیزابت واسکس را در سی سالگی اش به عهده گرفت وبرای زشت شدن همه ترفندها رابه کار بست.جلوی موهایش تراشید ، ناخنهای بلندی گذاشت و چاقی زشتی به خود گرفت. مسیر زندگی دیویس را اصرارش برای بازی در پای بندی های انسانی در ۱۹۳۴ براساس اثر سامرست موام تغییر داد. میلدرد راجرز خوخواه و بیرحم او که لسلی هوارد را مقهور خود کرد وسپس به شکنجه کردن او پرداخت.، طعم متفاوتی برای هالیوود پر رزق وبرق دوران داشت وکمتر بازیگر زنی پذیرای این سیندر لای مرگ  آفرین بود. نمایی که دیویس روبه دوربین بر سر هوارد فریاد میزد ومیگفت:کثیف هستی و سپس با دست دهانش را پاک میکرد،هنوز هم نفزت برانگیزاست. پس از آن در نقشهای منفی قدرت بازیگری اش را شکل داد که معمولا به قربانی کردن مردان روبه رویش منجر میشد. اولین اسکارش را برای خطرناک در ۱۹۳۵ به نقش زن بلند پروازی به دست آوردکه سعی کرد همسرش را بکشد. سه فیلم با وایلر طی سالهای ۱۹۳۸ تا ۱۹۴۱ ـ جزبل ، نامه وروباهان کوچکـ که اوج بازیگری دوران بازیگری او قلمداد میشدند درام درماندگی مرد برابر زن به شمار میرفتند. او زاییده جریان عمیقی بود که در دهه ۱۹۲۰ تحت عنوان جنبش آزادی زن به اوج رسید وبا بحران اقتصادی آمریکا کمرنگ شد واز سال ۱۹۳۸ با بهبود وضعیت اقتصادی این جنبش را بیشتر نشان داد وسپس با آغاز جنگ جهانی دوم که زنان حداقل تا پایان جنگسال ۱۹۴۵ در صف اول فعالیتها قرار گرفتند، شکل ملموس تری یافت. در این دوران ساخت فیلمهای مربوط به زنان اوج گرفت ونمونه های درخشانی از زن فعال روی پرده رفت. دیویس قهرماناین دوران بود، زن طبقه متوسط شهری که باز تابنده تحولات اجتماعی واقتصادی دوران به شمار میرفت. بازی های دوران پا به سن گذاشتنش پیچیده تر شدند و به جنبه های تاریک ذهن می پرداخت وبا درد، خشم وجنون شاخص شدند. آخرین فیلم دیویس در سال ۱۹۸۹ نامادری بد جنس (لری کوهن) بود.

سال شمار زندگی دیویس :

۱۹۰۸:تولد در ۵ آوریل در لاول ماساچوست با نام روت الیزابت دیویس

۱۹۲۴:تحصیل در مدرسه بازیگری ، تئاتر وحرکات موزون

۱۹۲۹:بازی در گروه نمایش بلانشه یورکاو اولین حضورش در برادوی در نمایش بانوی دریا

۱۹۳۰: قرار داد با یونیور سال

۱۹۳۱:اولین بازی در خواهر بد

۱۹۳۲:توفیق فراوان با فیلمهای پای بندهای انسانی و اسکار

۱۹۳۵:در یافت اولین اسکار برای فیلم خطرناک

۱۹۳۶:امتناع از بازی در فیلمهای ضعیف وارنر و رفتن به اروپا و اجبار به حضور در دادگاه به دلیل شکایت استودیو و محکوم شدن او

۱۹۳۷:بازی در جزبل ودریافت اسکار دوم

۱۹۳۸: نامزدی اسکار برای پیروزی تاریک

۱۹۳۹:نامزد اسکار برای فیلم نامه(  وایلر)

۱۹۴۱: نامزد اسکار برای روباهان کوچک(وایلر)

۱۹۴۲:نامزد اسکار برای حالا مسافر و انتخاب شدن به عنوان رئیس آکادمی هنرها وعلوم سینمایی

۱۹۴۴:نامزد اسکار برای آقای اسکفینگتن(شرمن)

۱۹۴۶:تاسی کمپانی فیلمسازی ب. د. انیکورپورشن

۱۹۵۰:بهترین بازیگر زن از جشنواره کن برای همه چیز درباره ایو و نامزد اسکار برای این فیلم (جوزف منکیه ویتس)

۱۹۵۲: نامزد اسکار برای ستاره (استیوارت هیسلر)

۱۹۶۲: نامزد اسکار برای بر بیبی جین چه گذشت(رابرت آلدریچ)و بازگشت به صحنه تئاتر

۱۹۷۷: دریافت جایزه ویژه آمریکن فیلم انستیتو برای یک عمر فعالیت که اولین زن دریافت کننده این جایزه به شمار میرود.

۸۶ ـ ۱۹۷۹ : بازی در هشت فیلم

۱۹۸۹: مرگ در ایتالیا در جریان حضور در یک جشنواره

 

منابع: مقاله ای با عنوان جنگل سنگ شده از حمید رضا صدر،

مجله فیلم شماره ۲۴۴ .

کتاب فرهنگ فیلمهای جهان از بهروز دانشفر.



[ سه شنبه 17 آبان 1384 - 04:11 ق.ظ ]
[ویرایش شده در : سه شنبه 29 آذر 1384 - 04:12 ق.ظ]

[ پیام ()|| علی محمدی ] [سایه خیال , ] [+]